|

|
Adalet ve Kalkınma Partisi
|
Tarihçe Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığı seçimi Başörtüsü açılımı Kapatma davası Adalet ve Kalkınma Partisi ve Seçimler - Milletvekili genel seçimleri - Yerel seçimler Kaynaklar Dış Bağlantılar
Tarihçe
14 Ağustos 2001 tarihinde kurulan partinin kuruculardan Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, İdris Naim Şahin, Binali Yıldırım ve Bülent Arınç partinin önde gelen isimleridir. Bünyesinde, Millî Selamet Partisi-Refah Partisi-Fazilet Partisi (Millî görüş), Anavatan Partisi (Turgut Özal'a yakın isimler), ve Adalet Partisi-Doğru Yol Partisi (merkez sağ) kökenli isimleri barındırmaktadır.
Parti, 3 Kasım 2002 seçimlerinde en yüksek oranda oy alan parti olarak (geçerli oyların %34,63'ü), Abdullah Gül başkanlığında 58. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu. Aldığı siyaset yasağı[8] nedeniyle kabine ve TBMM'de yer alamayan genel başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın bu yasağı, Cumhuriyet Halk Partisi'nin de desteklediği bir anayasa değişikliği ile aşıldı. Erdoğan, 8 Mart 2003 tarihinde Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilerek meclis'e girdi.
Abdullah Gül başkanlığındaki 58. Cumhuriyet Hükümeti'nin 11 Mart 2003 tarihindeki istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den hükûmeti kurma görevini alan Recep Tayyip Erdoğan, 15 Mart 2003 tarihinde 59. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu.
Parti, bazı karşıtları tarafından Millî Görüş hareketinin bir parçası olmakla suçlansa da, partinin önde gelen isimleri bu yakıştırmayı şiddetle reddetmektedir. Bunun basın-yayına yansıyan en belirgin örneği, partinin kurucusu Recep Tayyip Erdoğan'ın bir konuşmasında "Milli Görüş gömleğini çıkardık" şeklindeki deyişidir[9].
Partinin, Türkiye'nin ABD ile müttefiklik ilişkilerini koruma siyaseti ve AB üyeliği yönünde attığı adımlar, Milliyetçi ve sol kesimlerce ulusal çıkarlardan ödün verildiği iddiasıyla eleştirildi[10].
2004 yılında yapınan 2004 yerel seçimlerinde, İl Genel Meclisi seçim sonuçlarına göre %41.67'lik oyla birinci parti olan AK Parti, belediyeler bazındaki sonuçlara göre ise 1.950 belediye kazanmıştır. 15 Büyükşehir Belediyesi'nden 11'ini de kazanan AK Parti, Ege ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı il belediyeleri hariç tüm Türkiye'de başarılı oldu.2009 yerel seçimlerinde ise 15.513.554 seçmenin oyuyla %38.8 ile Türkyie Genelinde birinci parti olmuş ve seçim öncesi hedeflenen İstanbul ve Ankara metropollerinde başarılı oldu fakat İzmir ve Diyarbakır illerinde büyük bir hüsran yaşadı.
 Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığı seçimi
Partinin 2007 yılına girildiğinde, görev süresi dolmak üzere olan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yerine Recep Tayyip Erdoğan'ın aday gösterilmesi ihtimali üzerine özellikle büyük şehirlerde (Ankara, İstanbul, İzmir)'de "Cumhuriyet Mitingleri" düzenledi. Cumhurbaşkanı adayı olarak Abdullah Gül gösterildi. Bunun üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etti ve seçimler sırasında Genel Kurul'a gelmeyerek cumhurbaşkanlığı seçimi için Genel Kurul'da en az 367 milletvekilinin toplanmış olması gerektiğini iddia etti. Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Mahkemenin seçimi iptal etmesi üzerine erken seçime gidilme kararı alındı. Parti, 22 Temmuz Seçimleri'nde de oyların %46,7'sini alarak seçimden oylarını arttırarak çıktı. Parti aynı seçimde 18 bin Avro karşılığında AK Robot isimli bir robot kiralamış ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu yolla seçim propagandası yapan ilk parti olmuştur.[11] Böylece Erdoğan, hükûmeti kurma görevini aldı.
22 Temmuz Seçimleri'ne göre TBMM'ye giren üçüncü parti konumundaki Milliyetçi Hareket Partisi, CHP'nin aksine Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etmek amacıyla Genel Kurul'a gelmeme fikrini benimsemedi ve bunun sonucu olarak AK Parti'nin tekrar aday gösterdiği Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı oldu.
 Başörtüsü açılımı
Parti, seçildiği ikinci dönemde, MHP ile anlaşarak, üniversitelerde türban giymeyi yasaklayan Anayasa maddesini değiştirdi. CHP bu değişikliğin iptali için tekrar Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Üniversitelerde türban yasağı kaldırıldı. Bu anayasa değişikliği, AK Parti'ye açılacak olan kapatma davasının da en önemli maddelerinden biri oldu.
Kapatma davası
14 Mart 2008 tarihinde Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin laikliğe aykırı eylemlerin odağı durumuna geldiği" savıyla, Anayasa Mahkemesi'nde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılması davasını açtı.[12]. Başsavcı, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da aralarında olduğu 71 kişinin, siyasetten 5 yıl uzaklaştırılmasını istedi. 30 Temmuz 2008'de açıklanan kararla 6'sı kapatılması yönünde,4'ü hazine yardımı kesilmesi yönünde ve 1'i ret oyuyla kapatılmadı. Hazine gelirinin yarısının kesilmesi kararı aldı. Ret oyunu Anayasa Mahkemesi başkanı Haşim Kılıç verdi.
Adalet ve Kalkınma Partisi ve Seçimler Milletvekili genel seçimleri
|
Seçim tarihi |
Genel başkan |
Alınan oy sayısı |
Alınan oy oranı |
Milletvekili sayısı |
|
3 Kasım 2002 |
Recep Tayyip Erdoğan |
10.763.904 |
34,26% |
363 |
|
22 Temmuz 2007 |
Recep Tayyip Erdoğan |
16.327.291 |
46,58% |
341 |
Yerel seçimler
|
Seçim tarihi |
Genel başkan |
İl genel meclisi oy sayısı |
İl genel meclisi oy oranı |
Belediye başkanlığı sayısı |
|
28 Mart 2004 |
Recep Tayyip Erdoğan |
13,447,287 |
42,18% |
1750 |
|
29 Mart 2009 |
Recep Tayyip Erdoğan |
15.513.554 |
38,83% |
1404 |
Kaynaklar
-
" Adalet ve Kalkınma Partisi Tüzüğünün 3. maddesi. Adalet ve Kalkınma Partisi Resmî Web Sitesi. URL erişim tarihi: 19 Temmuz 2007.
-
Hürriyet Arşiv Hürriyet.com. Erişim: 30 Mart 2009
-
AKP Haberleri TümGazeteler.com. Erişim: 30 Mart 2009
-
AK PARTİ tüzüğü, Madde 3 - Partinin Kısaltılmış Adı, Genel Merkezi ve Amblemi web.akparti.org.tr. Erişim: 22 Temmuz 2009
-
http://tr.wikisource.org/wiki/Recep_Tayyip_Erdoğan%27ın_15_Ocak_2004_tarihli_konuşması
-
http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2003/08/14/politika/politika7.html
-
"Akp'nin Kapatılmaması Uygun Olur!" YeniAktüel.com. Erişim: 27 Nisan 2009
-
Muhtar bile olamayacak, Radikal Gazetesi, 24 Eylül 1998, URL son erişim tarihi: 20 Nisan 2008.
-
" AKP'nin yeni zarfı, Radikal, 26 Aralık 2003, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008.
-
[1] www.turksolu.org Ordu düşmanları: ABD-AB-Ak Parti
-
Bu da AKP'li robot, Habertürk Sitesi, 10 Temmuz 2007, URL son erişim tarihi: 22 Ekim 2008.
-
Başsavcı, AK Parti’ye kapatma davası açtı, NTVMSNBC, 13 Mart 2008, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008.
-
Yerel Seçimler
-
http://tr.wikipedia.org/wiki/2004_Tü%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Yerel_Se%C3%A7imleri
-
http://secim.iha.com.tr/Bolgeler.aspx?il=0&ilce=0&belde=0&parti=0&skod=1064&stip=7&s=29%20Mart%202009%20Belediye%20Se%C3%A7imi
 Dış Bağlantılar
|